D.EL.ED.
PART-1
CPS-01 NEPALI LANGUAGE
बहुविकल्पीय प्रश्नहरू (MCQs)
UNIT 1: पाठ्यपुस्तक जानकारी
1.
पश्चिम बंगालमा कक्षा १–८ का पाठ्यपुस्तक निर्देशित कुन निकायले गर्छ?
A) प्राथमिक शिक्षा पर्षद
B) माध्यमिक शिक्षा परिषद्
C) राष्ट्रिय शिक्षा परिषद्
D) विश्वविद्यालय
उत्तर: A
2.
पाठ्यपुस्तक चयन गर्दा कुन चाहिन्छ?
A) केवल रंगीन कभर
B) बालमैत्री भाषा
C) गाढा अक्षर
D) छरितो आकार
उत्तर: B
3.
प्राथमिक पाठ्यपुस्तकमा समावेश हुँदैन—
A) चित्र
B) अभ्यास
C) गीत
D) गणित पुस्तक
उत्तर: D
4.
पाठ्यपुस्तकको सशक्त पक्ष कुन हो?
A) भाषा
B) मूल्य
C) कागज
D) टाँसने कागज
उत्तर: A
5.
पश्चिम बंगाल माध्यमिक शिक्षा परिषद् कुन कक्षादेखि पाठ्यपुस्तक निर्देशन गर्छ?
A) १–५
B) १–८
C) ९–१०
D) ११–१२
उत्तर: C
6.
पाठ्यपुस्तक अद्यावधिक गर्नुको मुख्य उद्देश्य के हो?
A) शिक्षकलाई सेवा दिने
B) विद्यार्थीको आवश्यकताअनुसार
C) पसल चलाउने
D) लेखकलाई आर्थिक लाभ
उत्तर: B
7.
पाठ्यपुस्तक मूल्यांकन कुनले गर्छ?
A) विद्यार्थी
B) शिक्षक
C) पाठ्यपुस्तक समिति
D) आमाबुवा
उत्तर: C
8.
पाठ्यपुस्तकका मुख्य अंग कुन हो?
A) कभर पृष्ठ
B) शीर्षक
C) विषयवस्तु
D) सबै
उत्तर: D
9.
पाठ्यपुस्तक ज्ञानका लागि के चाहिन्छ?
A) परिक्षण
B) अध्यापन
C) अध्ययन
D) खेलकुद
उत्तर: C
10.
पाठ्यपुस्तक सुचारु पार्न शिक्षकले के गर्नुपर्छ?
A) मुल्यांकन
B) केवल पढाउने
C) प्रस्तावना अध्ययन
D) चित्र हेर्ने
उत्तर: A
11.
कुन कक्षाका लागि पाठ्यपुस्तक अनिवार्य छ?
A) १–५
B) १–१०
C) ९–१२
D) ८–१२
उत्तर: B
12.
पाठ्यपुस्तकमा शिक्षकका लागि के महत्त्वपूर्ण छ?
A) पाठ योजना
B) खिलौना
C) खाना
D) बोर्ड
उत्तर: A
13.
पाठ्यपुस्तक पाठ निर्माणको आधार हो?
A) शिक्षकको मन
B) पाठ्यक्रम
C) विद्यार्थीको रुचि मात्र
D) खेल
उत्तर: B
14.
पाठ्यपुस्तक पर्याप्त जानकारीको अभाव हुँदा के हुन्छ?
A) समस्या
B) मजा
C) शान्ति
D) प्रगति
उत्तर: A
15.
पाठ्यपुस्तकमा अभ्यास समावेश गर्नुको अर्थ?
A) खेल्न
B) हेर्न
C) जान्न
D) सिक्न
उत्तर: D
16.
पठनीय सामग्री कस्तो हुनु पर्छ?
A) सरल र बोधगम्य
B) कठिन
C) लामो
D) झल्किलो
उत्तर: A
17.
पाठ्यपुस्तकका कति प्रमुख अंग हुन्छन्?
A) दुई
B) तीन
C) चार
D) एक
उत्तर: C
18.
खराब पाठ्यपुस्तकमा के हुँदैन?
A) चित्र
B) कठिन भाषा
C) सुझाव
D) अभ्यास
उत्तर: A
19.
पाठ्यपुस्तकका अध्यायहरू कसरी चयन हुन्छन्?
A) पाठ्यक्रम अनुरूप
B) लेखकको इच्छाले
C) सरकारको आदेशमा
D) मित्रका सुझावमा
उत्तर: A
20.
पाठ्यपुस्तक समीक्षा गर्ने निकाय?
A) शिक्षक
B) समीक्षाकर्ता समिति
C) विद्यार्थी
D) आमाबुवा
उत्तर: B
21.
पाठ्यपुस्तकका उद्देश्य के हुन्?
A) ज्ञान प्रवाह
B) समय कटाउने
C) पैसा कमाउने
D) पाठ्यक्रम पालन
उत्तर: A
22.
नेपाली पाठ्यपुस्तकमा मुख्यतया के कसमिल हुन्छ?
A) गणित
B) भाषा र साहित्य
C) अंग्रजी
D) विज्ञान
उत्तर: B
23.
पाठ्यपुस्तक पुनरावलोकनको आवश्यक्ता किन पर्छ?
A) समयसापेक्ष बनेर
B) लेखक बदल्न
C) शिक्षा मन्त्रीको आदेश
D) विद्यालय बन्द भएपछि
उत्तर: A
24.
पाठ्यपुस्तक नयाँ प्रणाली अनुसार कहिले परिवर्तन हुन्छ?
A) प्रत्येक वर्ष
B) पाठ्यक्रम परिवर्तन हुँदा
C) शिक्षकको मर्जीमा
D) विद्यार्थीको चाहनामा
उत्तर: B
25.
वस्तुगत प्रश्न कुन हो?
A) सस्तो मूल्य
B) तर्क
C) वस्तुनिष्ठ
D) निरर्थक
उत्तर: C
26.
कुन कुरा पाठ्यपुस्तकमा आवश्यक छ?
A) सुस्पष्ट चित्र
B) टाढा टाढा बस्ने पात्र
C) खेलको नियम
D) बाहिर पढ्न
उत्तर: A
27.
पाठ्यपुस्तक शिक्षकका लागि—
A) मुख्य सामग्री
B) सानातिना कुरा
C) सजावट
D) आधुनिकता
उत्तर: A
28.
पाठ्यपुस्तक शुद्धिकरण कसले गर्छ?
A) समीक्षा समिति
B) विद्यार्थी
C) सरकार
D) अभिभावक
उत्तर: A
29.
पाठ्यपुस्तकको लेखन शैली कस्तो हुनु पर्छ?
A) स्पष्ट
B) अस्तव्यस्त
C) जटिल
D) अतिसरल
उत्तर: A
30.
पाठ्यपुस्तक कस्ता हुनुपर्छ?
A) बोधगम्य र बालमैत्री
B) केवल किन्न सजिलो
C) महँगो
D) रंगीन मात्र
उत्तर: A
UNIT 2: मातृभाषा शिक्षण
मातृभाषा भनेको के हो?
A) दोस्रो भाषा
B) घरपरिवारमा सिकेको भाषा
C) विद्यालयको भाषा
D) आधिकारिक भाषा
उत्तर: Bमातृभाषा शिक्षणको मुख्य उद्देश्य के हो?
A) विदेशी भाषा सिकाउनु
B) समाजमा सन्देश पठाउनु
C) विद्यार्थीको बौद्धिक विकास र सामाजिक पहिचान
D) केवल लेखन सिकाउनु
उत्तर: Cप्रारम्भिक शिक्षा कस्को माध्यमबाट हुनुपर्छ भन्ने मत के छ?
A) अंग्रेजी
B) मातृभाषा
C) संस्कृत
D) कुनै पनि भाषा
उत्तर: Bमातृभाषा शिक्षकले सबैभन्दा बढी विकास गर्नु पर्ने क्षमता के हो?
A) गणितीय क्षमता
B) सामाजिक दक्षता
C) भाषिक दक्षता
D) शारीरिक दक्षता
उत्तर: Cमातृभाषा शिक्षणले विद्यार्थीलाई कुन क्षमतामा वृद्धि गर्छ?
A) केवल वार्ता
B) मानसिक, बौद्धिक र सांस्कृतिक
C) शारीरिक बल
D) केवल लिखित भाषा
उत्तर: Bमातृभाषा सिकाउने सबैभन्दा प्रभावकारी विधि कुन हो?
A) प्रयोगात्मक चिन्तन
B) सामाजिक क्रियाकलाप र संवाद
C) शाब्दिक शिक्षण
D) विषयगत संवाद
उत्तर: Bमातृभाषा सिकाइमा देखिने समस्या के हुन सक्छ?
A) भाषा अभाव
B) पारिवारिक समर्थन अभाव
C) पुस्तकको अभाव
D) सबै विकल्पहरू
उत्तर: Dमातृभाषाबाट सिकाइ हुँदा विद्यार्थीमा कुन विकास बढी हुन्छ?
A) सङ्ख्या ज्ञान
B) सोच र भावनात्मक विकास
C) मात्र लेखिएको भाषा ज्ञान
D) कुनै विकास हुँदैन
उत्तर: Bमातृभाषा शिक्षणले सामाजिक सम्बन्ध कसरी विकास गर्छ?
A) केवल शिक्षकसँग
B) समुदाय र परिवारसँग घनिष्ठता बढाएर
C) विद्यालयमा मात्र
D) भाषिक ज्ञान बिना
उत्तर: Bमातृभाषा शिक्षणमा शिक्षकको भूमिका के हो?
A) केवल विषय पढाउने
B) सिकाउने, प्रोत्साहन गर्ने र सही वातावरण व्यवस्था गर्ने
C) गृहकार्य बनाउने
D) मूल्यांकन नगर्ने
उत्तर: Bमातृभाषा सिकाउने समयमा विद्यार्थीलाई उत्प्रेरित गर्ने तरिका कुन हो?
A) संवाद र खेलकुद
B) डर देखाउने
C) कारवाही गर्ने
D) एकल पढाई
उत्तर: Aकुन कुरा मातृभाषा सिकाइमा सबैभन्दा आवश्यक हुन्छ?
A) आवश्यक सामग्रीलाई उपलब्ध गराउनु
B) शिक्षकले अंग्रेजी मात्र प्रयोग गर्नु
C) विद्यार्थीलाई दबाब दिनु
D) भाषा सिक्न नदिनु
उत्तर: Aमातृभाषा शिक्षणमा “प्रहरीकृत शिक्षा” कुन हो?
A) तभी पढाइ जहाँ भाषा प्रयोग गरिन्छ
B) क्रियात्मक सिकाइमा आधारित शिक्षण
C) अनलाइन शिक्षा
D) ग्रन्थालय शिक्षा
उत्तर: Bप्रारम्भिक शिक्षा गर्दा मातृभाषाको लागि कुनै चुनौति के हुन सक्छ?
A) विद्यालयमा भाषा प्रयोग नगर्नु
B) शिक्षण सामग्रीको अभाव
C) अभिभावकको सहयोगको कमी
D) यी सबै
उत्तर: Dमातृभाषालाई अन्य भाषाबाट छुट्याउने मुख्य आधार के हो?
A) भाषा बोल्ने स्थान
B) भाषा सिकाउने व्यक्ति
C) पहिलो सिकाइ हुदाँ प्रयोग गरिएको भाषा
D) कुनै पनि भाषा
उत्तर: Cमातृभाषा शिक्षणले विद्यार्थीलाई कुन कुरामा सहज बनाउँछ?
A) मात्र पढ्न
B) भाषा सिक्न, सामाजिक जीवनमा प्रभावकारी सहभागी बन्न
C) दौडन
D) सङ्ख्या जोड्न मात्र
उत्तर: Bमातृभाषाको प्रयोगले विद्यार्थीमा कुन प्रकारको विकास गर्छ?
A) सामाजिक, सांस्कृतिक र बौद्धिक
B) शारीरिक मात्र
C) संगीत मात्र
D) गणित मात्र
उत्तर: Aमातृभाषा सिकाउन प्रस्तावित महत्वपूर्ण सिद्धान्त कुन हो?
A) सिकाइ स्वाभाविक हुनुपर्छ
B) केवल कक्षामा सिक्नु
C) कडा र सख्त नियम लागू गर्नु
D) मात्र ग्रन्थालयमा पढ्नु
उत्तर: Aमातृभाषा शिक्षणले विद्यार्थीलाई के सिकाउँछ?
A) आफूले बोल्ने भाषा मात्र
B) भाषा र संस्कृति प्रति आत्मीयता र पहिचान
C) विदेशी भाषा सिक्न
D) केवल लेख्न
उत्तर: Bहालको शैक्षिक संरचनामा मातृभाषा शिक्षणमा देखिएका समस्या मध्ये कुन छैन?
A) कमजोरी शिक्षक प्रशिक्षण
B) पर्याप्त सामग्रीको अभाव
C) सबै विद्यार्थीले मात्र मातृभाषा बोल्ने
D) अभिभावकको कमजोर संलग्नता
उत्तर: Cमातृभाषा शिक्षणमा प्रविधिको प्रयोगले के फाइदा गर्छ?
A) सिकाइ सहज र प्रभावकारी बनाउँछ
B) विद्यार्थीलाई भ्रममा पार्छ
C) सिक्ने समय लामो बनाउँछ
D) सिकाइ घटाउँछ
उत्तर: Aमातृभाषा सिक्नको लागि कुन अभ्यास उपयुक्त छ?
A) नियमित संवाद
B) केवल किताब पढ्ने
C) एउटै पटक पढेर बस्ने
D) स्कूल जान नहुने
उत्तर: Aमातृभाषा शिक्षामा शिक्षकले कुन भूमिका अपनाउनुपर्छ?
A) एक मात्र ज्ञानको स्रोत
B) सिकाउने र मार्गदर्शन गर्ने
C) निष्क्रिय बस्ने
D) केवल परीक्षामा ध्यान दिने
उत्तर: Bमातृभाषा र राष्ट्रभाषाको सम्बन्ध के हो?
A) समान भाषा हुन्
B) मातृभाषा व्यक्तिगत हुन्छ, राष्ट्रभाषा राष्ट्रिय स्तरमा हुन्छ
C) फरक हुन् र प्रयोग हुने ठाउँ फरक
D) एउटै छन्
उत्तर: Bमातृभाषा शिक्षामा विद्यार्थीलाई प्रोत्साहित गर्न कुन माध्यम सबैभन्दा उपयोगी छ?
A) संगीत र कविता
B) गणित
C) विज्ञान
D) खेल अभ्यास
उत्तर: Aमातृभाषा शिक्षाले विद्यार्थीलाई के सिकाउँछ?
A) सामाजिक जीवनमा प्रभावकारी संचार
B) केवल कानूनी ज्ञान
C) केबल अपठनीयता
D) कुनै पनि कुरा होइन
उत्तर: Aमातृभाषा सिकाउन शिक्षकले कुन वातावरण बनाउनुपर्छ?
A) रमाइलो, सहयोगी र सुरक्षित
B) दबाबपूर्ण
C) कठोर र डराउने
D) एक्लो
उत्तर: Aमातृभाषा शिक्षण किन प्राथमिक तहमा महत्वपूर्ण छ?
A) केवल भाषा सिक्न
B) व्यक्तिको बौद्धिक, सामाजिक विकासमा आधार
C) पढ्नलाई सजिलो बनाउन
D) केवल विद्यालय व्यवस्थापनका लागि
उत्तर: Bमातृभाषा सिक्न सबैभन्दा बढी भूमिका कसको हुन्छ?
A) शिक्षक मात्र
B) परिवार र समुदाय
C) सरकार
D) स्वतन्त्र अध्ययन
उत्तर: Bमातृभाषा शिक्षण पछि विद्यार्थीमा के विकास हुन्छ?
A) आफ्नो पहिचान र आफनो भाषा प्रति आत्मसम्मान
B) केवल गृहकार्य घरमै गर्ने क्षमता
C) विदेशी भाषा सिक्ने क्षमता
D) खेलाडी बन्ने क्षमता
उत्तर: A
UNIT 3: भाषा संरचना अनि शिक्षण समस्या
भाषा के हो?
A) सञ्चारको साधन
B) केवल लेखनको तरिका
C) केवल बोली मात्र
D) कम्प्युटरको पुस्तक
उत्तर: A"कथित भाषा" भन्नाले के बुझिन्छ?
A) केवल लेखनमै प्रयोग हुने भाषा
B) दैनिक बोलचालमा प्रयोग हुने भाषा
C) केवल शैक्षिक भाषा
D) पुरानो भाषा
उत्तर: Bलिखित भाषाको एउटा उदाहरण कुन हो?
A) रेडियो संवाद
B) पद्य र गद्य
C) हातले लेखिएको पत्र
D) संगीत
उत्तर: B‘पद्य’ भाषा कुन वर्गमा पर्दछ?
A) दैनिक भाषण भाषा
B) साहित्यिक भाषा
C) औपचारिक भाषा
D) बोली भाषा
उत्तर: Bनिर्बाध तथा शुद्ध भाषा बोल्नका लागि के आवश्यक हुन्छ?
A) लगातार अभ्यास
B) केवल किताब पढ्न
C) सङ्गीत सुन्ने
D) अंग्रेजी सिक्न
उत्तर: Aनेपाली भाषामा सबैभन्दा प्रचलित लिपि के हो?
A) देवनागरी
B) रोमन
C) संस्कृत
D) नन्दीनागरी
उत्तर: Aनन्दीनागरी लिपि कुनका लागि प्रचलित छ?
A) केवल अंग्रेजी भाषाका लागि
B) नेपाली भाषाको ऐतिहासिक लिपि
C) कम्प्युटर भाषाका लागि
D) आधुनिक लिपि
उत्तर: Bभाषागत कठिनाइहरूमा सबैभन्दा बढी देखिने समस्या के हो?
A) उच्चारण त्रुटि
B) सजिलो सिकाइ
C) भाषा सिक्न सहज
D) अभ्यास अभाव
उत्तर: Aशुद्ध भाषा बोल्न शिक्षकले के गर्नुपर्छ?
A) विद्यार्थीलाई गल्ती सच्याउन सहयोग गर्ने
B) विद्यार्थीलाई अनदेखा गर्ने
C) विद्यार्थीलाई धेरै कुरा नराख्ने
D) केवल अंग्रेजीमा सिकाउने
उत्तर: Aलिखित भाषाको मुख्य गुण के हो?
A) स्पष्टता र स्थायित्व
B) बोलचाल मात्रै
C) शब्दहरूको कम प्रयोग
D) चित्रको प्रयोग
उत्तर: Aनेपाली भाषा शिक्षामा देखिने कठिनाइ हरूमा के पर्दछ?
A) पर्याप्त सामग्री अभाव
B) विद्यार्थीमा रुचि अभाव
C) शिक्षकहरूको कमी
D) यी सबै
उत्तर: Dभाषा संरचना अध्ययन गर्दा के अनिवार्य हुन्छ?
A) वाक्य संरचना र व्याकरण
B) चित्र
C) गीत
D) संगित
उत्तर: A‘म गय भाषा’ भनिने भाषा कुन हो?
A) बोलीचालमा प्रयोग हुने अंग्रेजी
B) बोलीचालमा प्रयोग हुने नेपाली भाषा
C) औपचारिक भाषा
D) विदेशी भाषा
उत्तर: Bबोलचालको भाषा र साहित्यिक भाषामा के मुख्य भिन्नता छ?
A) लयात्मक र लेखन शैलीमा भिन्नता
B) फरक भाषा
C) व्याकरण नभएको
D) कुनै फरक छैन
उत्तर: Aनेपाली भाषाको व्याकरण सिकाउन किन आवश्यक छ?
A) स्पष्ट अभिव्यक्ति लागि
B) छिटो लेख्न लागि
C) खेल खेल्नेसाठी
D) गित गाउन लागि मात्र
उत्तर: Aभाषा शिक्षणमा ‘भाषा बुद्ध रूप’ भन्नाले के जनाउँछ?
A) भाषा बोध् गर्ने क्षमता
B) सबै भाषा सिक्ने क्षमता
C) संगीत योजना
D) मात्र लेखन हुनुपर्ने
उत्तर: Aभाषा सिकाइमा पठनको भूमिका कस्तो हुन्छ?
A) शब्द ज्ञान वृद्धि गर्ने
B) शब्द बुझनामा सहयोगी
C) व्याकरण र संरचना बुझ्न मद्दत गर्ने
D) यी सबै
उत्तर: D‘शुद्ध भाषा’ भन्नाले के जनाउँछ?
A) लेखन र उच्चारणमा त्रुटिरहित भाषा
B) केवल बोलिने भाषा
C) विदेशी भाषा
D) औपचारिक भाषा मात्र
उत्तर: Aलिपि भनेको के हो?
A) भाषा लेख्न प्रयोग गरिने चिह्न
B) संगीतको तरिका
C) भाषा बोल्ने कला
D) पठन सामग्री
उत्तर: Aभाषा शिक्षणमा देखिने समस्या समाधानका लागि शिक्षकले के गर्नुपर्छ?
A) व्यावहारिक अभ्यास र सहकार्य
B) केवल किताब पढाउने
C) एक्लैले पढाउने
D) विद्यार्थीलाई दबाब दिने
उत्तर: Aसाहित्यिक भाषाको एक उदाहरण के हो?
A) गद्य र पद्य
B) दैनिक बोलचाल
C) विदेशी भाषा
D) कम्प्युटर कोड
उत्तर: Aभाषाको ‘बुद्ध रूप’ विकास कसरी हुन्छ?
A) निरन्तर अभ्यास र सुन्ने–बोल्ने प्रक्रिया द्वारा
B) केवल पढ्न द्वारा
C) संगीत सुन्ने द्वारा
D) कुनै कारण छैन
उत्तर: Aभाषाको कुन रूप विद्यालयमा प्राथमिकतापूर्वक सिकाइन्छ?
A) लिखित र बोलचाल दुबै
B) केवल लिखित
C) केवल बोलचाल
D) गीत संगीत
उत्तर: A'शुद्ध भाषा बोल्ने दक्षता' कसरी विकास गरिन्छ?
A) अभ्यास, संवाद र सही निर्देशनबाट
B) केवल किताब पढेर
C) डर देखाएर
D) संगीतबाट मात्र
उत्तर: Aनेपाली भाषाका कुन लिपिहरू प्रचलित छन्?
A) देवनागरी र नन्दीनागरी
B) रोमन र देवनागरी मात्र
C) मात्र रोमन
D) संस्कृत र रोमन
उत्तर: Aभाषा शिक्षामा ‘शिक्षण समस्या’ के जनाउँछ?
A) विद्यार्थीलाई भाषा सिकाउन कठिनाइहरू
B) शिक्षक मात्र
C) अभिभावक मात्र
D) कुनै समस्या हुँदैन
उत्तर: Aनेपाली भाषा शिक्षामा ठूला कठिनाइहरू मध्ये सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण के हो?
A) शिक्षण सामग्रीको अभाव
B) विद्यार्थीको कम रुचि
C) व्यवहारिक अभ्यासको अभाव
D) यी सबै
उत्तर: Dलिखित भाषा र कथित भाषामा के भिन्नता छ?
A) लिखित भाषा लेखाइमा प्रयोग हुने, कथित भाषा बोलाइमा प्रयोग हुने
B) कुनै फरक छैन
C) लिखित भाषा पुरानो हो
D) कथित भाषा लिखित भन्दा ठूला अक्षर हुन्छ
उत्तर: Aभाषाको शिक्षणमा ‘दुष्करता’ उत्पन्न हुने प्रमुख कारण के हुन सक्छ?
A) शिक्षक तयारी अभाव
B) विद्यार्थीको कम ध्यान
C) पाठ्यक्रम कठिन
D) सबै विकल्पहरू
उत्तर: Dभाषा शिक्षणमा समस्या समाधानका उपायहरू के हुन्?
A) शिक्षण विधिहरू सुधार, सामग्री उपलब्ध गराउने र शिक्षक तालिम
B) शिक्षण नगर्ने
C) केवल परिक्षा लिने
D) छात्रलाई दबाब दिने
उत्तर: A
UNIT 4: भाषा र मानसिक-सामाजिक विकास
प्रथम भाषा भनाँदा के बुझिन्छ?
A) विद्यालयमा सिकाइएको भाषा
B) कुनै पनि सिकिएको भाषा
C) बाल्यकालमै सिकिएको भाषा (मातृभाषा)
D) विदेशी भाषा
उत्तर: Cद्वितीय भाषा भन्नाले के जनाउँछ?
A) मातृभाषा भन्दा बाद सिकिएको भाषा
B) केवल विदेशी भाषा
C) कुनै पनि बोलीचालको भाषा
D) केवल लिखित भाषा
उत्तर: Aभाषालाई आदान-प्रदानको रूपमा कसरी बुझिन्छ?
A) शब्दहरूको क्रम
B) सन्देश र भावनाहरूको विनिमय गर्ने माध्यम
C) गीत गाउने तरिका
D) कुनै पनि चिह्न
उत्तर: Bभाषा सिक्ने क्रममा चिन्तनको विकास कसरी हुन्छ?
A) केवल लिखित अभ्यासबाट
B) सुनाई, बोलाई र पठनबाट भावनात्मक र बौद्धिक विकास
C) खेल खेल्दा मात्र
D) कुनै प्रभाव छैन
उत्तर: Bकार्डिनल कक्षामा भाषाद्वारा के विकास हुन्छ?
A) केवल शरीरको विकास
B) बौद्धिक र व्यक्तिगत क्षमता विकास
C) केवल गणितीय क्षमता
D) कुनै विकास हुँदैन
उत्तर: Bसमाज र भाषाको सम्बन्ध के हो?
A) भाषा समाजका नियम र सांस्कृतिक प्रतीकको रूपमा कार्य गर्दैछ
B) समाजमा भाषा कुनै भूमिका छैन
C) भाषा केवल परिवारको कुरा हो
D) भाषा र समाज फरक कुरा हुन्
उत्तर: Aपूर्व बाल्यावस्था भाषासम्बन्धी सिकाइ कसरी हुन्छ?
A) परम्परागत शिक्षण बाट मात्र
B) परिवार र समाजबाट भाषा सिक्ने प्रक्रिया द्रुत हुन्छ
C) केवल विद्यालयबाट सिकाइ हुन्छ
D) सिकाइ हुँदैन
उत्तर: Bपाल्यावस्थामा भाषा सिकाइ प्रक्रिया कस्तो हुन्छ?
A) धिमेको गतिमा
B) सामाजिक अन्तरक्रिया र अनुभवमै आधारित
C) केवल पुस्तकबाट
D) सिकाइ हुँदैन
उत्तर: Bभाषासम्बन्धी दक्षता भन्नाले के जनाउँछ?
A) भाषा पढ्न मात्र सक्नु
B) सबै भाषिक क्षमताहरू (सुनाई, बोलाई, पठन, लेखनमा दक्षता)
C) केवल बोल्न मात्र सक्नु
D) कम्प्युटर चलाउन सक्नु
उत्तर: Bभाषासम्बन्धी कर्तव्य र उत्तरदायित्वमा के पर्दछ?
A) भाषाको सही प्रयोग र संरक्षण गर्नु
B) केवल पढ्ने उद्देश्य
C) भाषा सिक्न नचाहनु
D) कुनै कुरा होइन
उत्तर: A‘भाषा आदान-प्रदान’ भन्नाले के बुझिन्छ?
A) भाषाको विनिमय र संवाद कायम गर्नु
B) भाषाको हल्ला मात्र
C) भाषा सिक्न नजान्नु
D) भाषाको किताब पढ्नु
उत्तर: Aभाषा विकासका लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण तत्व के हो?
A) अभ्यास र सामाजिक अन्तरक्रिया
B) केवल पुस्तक पढ्ने
C) संगीत
D) कुनै तत्व छैन
उत्तर: Aभाषाको अध्ययनले के विकास गर्छ?
A) मात्र बोल्न क्षमता
B) सोच, अनुभूति र सिर्जनात्मक क्षमता
C) केवल लेखन मात्र
D) केवल पढाइ मात्र
उत्तर: Bभाषा सिकाइमा परिवारको भूमिका कस्तो हुन्छ?
A) अत्यन्त महत्त्वपूर्ण
B) कम महत्व
C) कुनै भूमिका छैन
D) शिक्षकभन्दा बढी छैन
उत्तर: Aभाषाको सामाजिक सम्बन्ध कस्तो हुन्छ?
A) सामाजिक सम्बन्ध बढाउने उपकरण
B) केवल नियम मात्र
C) कुनै महत्वपूर्ण कुरा होइन
D) केवल भाषा सिकाउन मात्र
उत्तर: Aभाषासम्बन्धी मानसिक विकासको आधार के हो?
A) भाषाको सहज प्रयोग र बुझाइ
B) केवल कसरत
C) केवल पढ्ने प्रक्रिया
D) कुनै आधार छैन
उत्तर: Aभाषा सिकाइ प्रक्रियामा खेलकुदको भूमिका के हो?
A) बौद्धिक विकासमा सहयोग
B) केवल रमाइलोका लागि
C) कुनै भूमिका छैन
D) शिक्षकको काम हो
उत्तर: Aकक्षा कोठामा भाषा सिकाउँदा कुन कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
A) विद्यार्थीको सहभागिता
B) केवल शिक्षकको बोलाइ
C) केवल लेख्न
D) कुनै कुरामा ध्यान नदिनु
उत्तर: Aभाषा सिकाउँदा विद्यार्थीलाई कसरी प्रोत्साहित गर्न सक्छौं?
A) सकारात्मक प्रतिक्रिया र संवादमार्फत्
B) कठोरता देखाएर
C) कुनै कारणविना कारबाही गरेर
D) बस एक्लै पढाउन
उत्तर: Aभाषा सिकाउने प्रक्रियामा सामाजिक अनुभवको भूमिका के हो?
A) भाषा सिक्न सहज र प्रभावकारी बनाउँछ
B) समय व्यर्थ हुन्छ
C) कुनै भूमिका छैन
D) एउटा बाधा हो
उत्तर: Aद्वितीय भाषा सिकाइमा सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण पक्ष के हो?
A) उच्चारण
B) मात्र लेखन
C) कुनै पनि
D) संगीत
उत्तर: Aभाषा र चिन्तनको सम्बन्ध कस्तो हो?
A) भाषा चिन्तनको माध्यम हो
B) चिन्तन भाषाबाट अलग हुन्छ
C) कुनै सम्बन्ध छैन
D) एक आपसमा विरोधी हुन्
उत्तर: Aभाषाको सामाजिक विकास कसरी हुन्छ?
A) पारस्परिक वार्तालापद्वारा
B) एकल पढाइबाट मात्र
C) कुनै प्रभाव हुँदैन
D) केवल शिक्षकका निर्देशनबाट
उत्तर: Aसानो विद्यार्थीमा भाषा सिकाइमा सबैभन्दा प्रभावकारी के हो?
A) वातावरण र सामाजिक सञ्जाल
B) केवल लिखित भाषा
C) केवल गीत संगीत
D) कुनै कुरा होइन
उत्तर: Aभाषा सम्बन्धी दक्षता विकास गर्दा शिक्षकले कुन कुरा हेर्नुपर्छ?
A) विद्यार्थीको भाषा प्रयोग र बुझाइ
B) मात्र उनको पढाइ
C) कुनै खास कुरा छैन
D) केवल खेलकुदमा ध्यान दिने
उत्तर: Aभाषाले के सन्देश सम्प्रेषण गर्छ?
A) विचार, भावना र ज्ञान
B) केवल लेखन मात्र
C) केवल बोलेर मात्र
D) कुनै पनि होइन
उत्तर: Aभाषा सिक्ने प्रक्रियामा अभिभावकको के भूमिका हुन्छ?
A) प्रोत्साहन र वातावरण निर्माण
B) कुनै भूमिका छैन
C) केवल डाँट्ने
D) केवल पैसा दिनु
उत्तर: Aभाषा सिकाइमा सामाजिक सम्बन्ध कस्तो हुन्छ?
A) प्रभावकारी सिकाइको आधार
B) कुनै सम्बन्ध छैन
C) बाधा हो
D) केवल आदेश हो
उत्तर: Aभाषा विकासले व्यक्तिमा के ल्याउँछ?
A) सामाजिक चेतना र आत्मविश्वास
B) केवल पढाइ क्षमता
C) केवल प्रयोगात्मक ज्ञान
D) कुनै कुरा होइन
उत्तर: Aभाषाको सहि प्रयोगलाई कसरी प्रवर्द्धन गर्न सकिन्छ?
A) शिक्षक, अभिभावक र विद्यार्थीले मिलेर प्रेरणा दिने
B) केवल परीक्षा मार्फत्
C) कुनै प्रयास बिना
D) केवल कम्प्युटर अभ्यास
उत्तर: A
UNIT 5: भाषा शिक्षणका विभिन्न स्तर अनि दक्षता विकास
श्रवणको अर्थ के हो?
A) लेखन
B) सुन्ने क्षमता
C) बोल्ने क्षमता
D) पढ्ने क्षमता
उत्तर: Bआंशिक श्रवण भनेको के हो?
A) केही अंश मात्र ध्यान दिएर सुन्नु
B) पूर्ण रुपमा सुन्नु
C) पढ्नु
D) बोल्नु
उत्तर: Aएकाग्र श्रवण कसरी गर्ने?
A) सम्पूर्ण ध्यान केन्द्रित गरेर सुन्नु
B) कुनै कुरा सुन्न नन्नु
C) बोल्न मात्र
D) अनि खेल्न
उत्तर: Aनिम्न मध्ये श्रवण अभ्यासमा प्रयोग हुने सामग्री के हो?
A) बाल गीत
B) गणित पुस्तक
C) चित्रभित्रको कुरा
D) खेलकुद सामग्री
उत्तर: Aबाल केश मा बालगीतको प्रयोगको फाइदा के हो?
A) भाषा विकास
B) खेलकुद विकास
C) गित लेखन
D) नृत्य सिकाइ
उत्तर: Aकथन/बोलाई अभ्यासमा कुन कुरा महत्वपूर्ण हुन्छ?
A) स्पष्टता र प्रष्ट अभिव्यक्ति
B) केवल गुनासो गर्नु
C) केवल लेखन गर्नु
D) डान्स गर्नु
उत्तर: Aपठनका कुन विधिमा व्यक्तिगत ध्यान दिने गरिन्छ?
A) व्यक्तिगत पठन
B) सामूहिक पठन
C) मौन पठन छैन
D) गीत पठन
उत्तर: Aसुन्दर हस्तलिपि अभ्यासले के फाइदा गर्छ?
A) लेखनको स्पष्टता र राम्रो प्रस्तुति
B) मात्र पढाइमा मद्दत गर्छ
C) कुनै फाइदा छैन
D) केवल पहिले सिकाउने तरिका हो
उत्तर: Aहिज्जे प्रणालीमा मुख्य ध्यान केमा हुन्छ?
A) शब्द लेखनमा शुद्धता
B) चित्र बनाउने
C) मूर्ति बनाउने
D) केवल पढाइमा ध्यान दिनु
उत्तर: Aहिज्जे भूल हुनका मुख्य कारणहरू के हुन्?
A) ध्यान नदिने, अभ्यासको कमी
B) खेलकुदको कमी
C) शिक्षकको अनुपस्थिती
D) सामग्री अभाव मात्र
उत्तर: Aशब्द भण्डार निर्माणको लागि कुन सामग्री उपयोगी छ?
A) शब्दकोश, साहित्य, पत्रिका
B) खेल सामग्री
C) कम्प्युटर गेम
D) खल्ती किताब
उत्तर: Aश्रवण अभ्यासमा रेडियो र टीभीको प्रयोगले के विकास गर्छ?
A) सुनुवाइ क्षमता र शब्द ज्ञान
B) केवल चलचित्र हेर्ने
C) खेलकुद विकास
D) केवल गानाको मजा लिनु
उत्तर: Aमौन पठन अभ्यासले विद्यार्थीमा के विकास गर्छ?
A) एकाग्रता र व्याकरण सुधार
B) गानाको क्षमता
C) बाहिरी खेलकुद मात्र
D) कुनै प्रभाव हुँदैन
उत्तर: Aलघु कथा पठनले के विकास गर्छ?
A) समज र शब्द ज्ञान
B) मात्र लेखन
C) कुलीन बनाउने
D) गानाको क्षमता
उत्तर: Aआवृत्ति अभ्यासले भाषा सिकाइमा कसरी मद्दत गर्छ?
A) शब्द र वाक्यहरू सम्झन मद्दत गर्छ
B) कुनै काम नगर्ने
C) केवल खेलकुद
D) गानाको अभ्यास
उत्तर: Aसृजनात्मक लेखन अभ्यासले विद्यार्थीलाई के सिकाउँछ?
A) नयाँ विचार विकास र अभिव्यक्ति
B) केवल नक्कल गर्नु
C) खेलकुद गतिविधि
D) केवल पठनीयता
उत्तर: Aसंवाद अभ्यासले विद्यार्थीमा के विकास गर्छ?
A) सामाजिक र भाषिक कौशल
B) शारीरिक शक्ति
C) गायन क्षमता
D) पठन मात्र
उत्तर: Aपठन अभ्यासको आदर्श स्वरूप के हो?
A) स्पष्ट र सजिलै पढ्न सकिने प्रकारको
B) गाह्रो र जटिल
C) केवल चित्रहरू मात्र
D) विद्यार्थीलाई नचाहिने
उत्तर: Aश्रवण अभ्यास गर्दा शिक्षकले के ध्यान दिनुपर्छ?
A) विद्यार्थीलाई सक्रियता दिनु
B) केवल आफ्नो बोली सुन्नु
C) घुमफिर गर्नु
D) अवलोकन नगर्नु
उत्तर: Aशुद्ध लेखनले के लाभ गर्छ?
A) स्पष्ट, प्रभावकारी सञ्चार
B) केवल खेलकुद
C) गानाको मजा लिनु
D) कुनै फाइदा छैन
उत्तर: Aशब्द भण्डार निर्माणमा इन्टरनेटको भूमिका के हो?
A) नयाँ शब्दहरू सिक्न सहयोग
B) केवल चित्र हेर्नु
C) खेल खेल्नु
D) कुनै सम्बन्ध छैन
उत्तर: Aप्रतिलेखन अभ्यासको उद्देश्य के हो?
A) लेखन कौशल सुधार गर्नु
B) केवल पढ्ने
C) गीत गायन
D) केवल सङ्ख्या सिक्ने
उत्तर: Aबाल कविता प्रयोग गर्दा कुन विकास हुन्छ?
A) सौन्दर्यबोध र भाषा प्रयोगको
B) केवल चलचित्र हेर्ने
C) खेलकुद
D) कुनै विकास हुँदैन
उत्तर: Aसामूहिक पठनमा के मुख्य फाइदा हुन्छ?
A) सहकार्य, सहकर्मी सिकाइ
B) केवल शिक्षकले पढाउने
C) कुनै फाइदा छैन
D) विद्यार्थीहरू थकाइजनक हुन्छन्
उत्तर: Aहिज्जे भूलहरु कम गर्न कसरी मद्दत गर्न सक्छ?
A) नियमित अभ्यास र शिक्षकको निरीक्षण
B) कुनै आवश्यक छैन
C) केवल पढ्न छुट्याउनु
D) तल झर्ने
उत्तर: Aलेखन अभ्यासमा सुन्दर हस्तलिपि किन महत्वपूर्ण छ?
A) सूचना स्पष्ट र सहज बुझ्नका लागि
B) केवल देखाउन मात्र
C) कुनै प्रभाव छैन
D) स्कूलमा सजावट गर्न
उत्तर: Aबाल गीतको प्रयोगले भाषामा के फाइदा हुन्छ?
A) शब्द ज्ञान र उच्चारण सुधार
B) केवल मनोरञ्जन
C) चलाखी बढाउने
D) कुनै प्रभाव हुँदैन
उत्तर: Aसूचना आधारित पठन सामग्री कुन हो?
A) समाचार पत्र, इन्टरनेट सामग्री
B) केवल कविता
C) खेल सामग्री
D) चित्रकला
उत्तर: Aश्रुतिलेखन अभ्यासले के सुधार गर्छ?
A) सुनुवाइ र लेखन क्षमता
B) केवल पढ्न मात्र
C) चलाखी बढाउन
D) कुनै फाइदा गर्दैन
उत्तर: Aभाषा शिक्षणका विभिन्न स्तरहरूमा दक्षता विकास किन जरुरी छ?
A) भाषा सटीक र प्रभावकारी बनाउन
B) केवल परीक्षा पास गर्न
C) केवल शिक्षकको काम
D) कुनै आवश्यकता छैन
उत्तर: A
UNIT 6: नेपाली भाषा शिक्षण पद्धति
वर्णकनिक पद्धति कुन आधारमा आधारित हुन्छ?
A) अक्षरबाट पढाइ सुरु गर्नु
B) शब्दबाट पढाइ सुरु गर्नु
C) वाक्यबाट पढाइ सुरु गर्नु
D) अनुकरणबाट पढाइ सुरु गर्नु
उत्तर: Aशब्दकनिक पद्धति के हो?
A) वर्ण सिकाउने
B) शब्दको आधा भाग सिकाउने
C) शब्दबाट पढाइ सुरु गर्ने विधि
D) वाक्य सिकाउने
उत्तर: Cवाक्यकनिक पद्धति प्रयोग गर्दा के प्राथमिक हुन्छ?
A) वाक्यलाई अर्थ सहित पढाउनु
B) केवल अक्षर पढाउनु
C) केवल शब्द पढ्नु
D) पढ्न नदिनु
उत्तर: Aअनुकरण- अभिनय पद्धति के हो?
A) विद्यार्थीले भूमिका खेल्न सिक्नु
B) केवल लिखित काम गर्नु
C) पाठ्यपुस्तक पढ्नु
D) कुनै रचना लेख्नु
उत्तर: Aप्रकल्प पद्धति अन्तर्गत के गरिन्छ?
A) विद्यार्थीहरूले आफ्नै रुपमा सिक्ने र अन्वेषण गर्ने
B) केवल शिक्षकले पढाउने
C) परीक्षा दिने
D) केवल बाह्य स्रोतमा विश्वास गर्ने
उत्तर: Aआलोचनात्मक पद्धति केमा आधारित हुन्छ?
A) विश्लेषण र सोचाईमा
B) केवल रटानामा
C) नक्कल गर्नमा
D) केवल चित्रकला
उत्तर: Aपाठ्यपुस्तक बाहिरका स्रोतहरूमा के पर्दछ?
A) समाचार पत्र, लोककथा, शिशु साहित्य
B) केवल पाठ्यपुस्तक
C) चित्र
D) गीत मात्र
उत्तर: Aसरकारी अनुमोदित पाठ्यपुस्तकहरूको समालोचनात्मक प्रस्तुतिकरण के हो?
A) पुस्तकको समीक्षा र सुधारको प्रक्रियालाई जनाउने
B) केवल पढ्नु
C) बिक्री गर्नु
D) अन्यत्र पठाउनु
उत्तर: Aबालगीत शिक्षणमा के मुख्य उद्देश्य हुन्छ?
A) भाषा र सांस्कृतिक विकास
B) केवल मनोरञ्जन
C) लेख्ने क्षमता विकास
D) गणित सिकाउनु
उत्तर: Aअनुबन्ध पद्धति के हो?
A) विचार र विषयहरूलाई क्रमवार जोडेर सिकाउने विधि
B) केवल टुक्रा–टुक्रा पढाउने
C) एकल शब्द सिकाउने
D) कुनै विधि होइन
उत्तर: Aबालगीत र अनुकरण पद्धतिको प्रयोगले के विकास गर्छ?
A) भाषिक र सामाजिक कौशल
B) केवल शारीरिक कौशल
C) केवल पढाइ क्षमता
D) गीत लेखन मात्र
उत्तर: Aप्रकल्प पद्धति कस्तो सिकाइ विधि हो?
A) विद्यार्थी केन्द्रित र खोज–अन्वेषण
B) शिक्षक केन्द्रित
C) केवल बेलामा पढाइ गर्ने
D) कुनै विधि होइन
उत्तर: Aआलोचनात्मक पद्धति शिक्षणमा विद्यार्थीलाई के सिकाइन्छ?
A) विषयवस्तुमा गहिरो समीक्षा र तर्क शक्ति
B) रटानाको अभ्यास
C) केवल उतै भन्दा अर्को कुरा नपढ्ने
D) तस्वीर हेर्ने मात्र
उत्तर: Aपाठ्यपुस्तक बाहिरका स्रोतहरूको प्रयोगले शिक्षा प्रणालीमा के फाइदा हुन्छ?
A) विविधता र सजीवता ल्याउने
B) केवल समय बर्बाद गर्नु
C) विद्यार्थीलाई भ्रमित बनाउने
D) पढाइ घटाउने
उत्तर: Aशब्दकनिक पद्धति कहाँ बढी प्रभावकारी हुन्छ?
A) प्रारम्भिक पढाइमा
B) विश्वविद्यालयमा मात्र
C) व्यावसायिक विद्यालयमा मात्र
D) कुनै ठाउँमा होइन
उत्तर: Aवाक्यकनिक पद्धतिले विद्यार्थीमा के विकास गर्छ?
A) वाक्य संरचना र अभिव्यक्ति
B) केवल अक्षर चिन्ने
C) चित्रकला
D) मात्र लेखन क्षमता
उत्तर: Aअनुकरण पद्धति प्रयोग गर्दा के ध्यान दिनुपर्छ?
A) विद्यार्थीलाई सक्रिय बनाउने
B) केवल शिक्षकले नेतृत्व गर्ने
C) विद्यार्थीलाई एक्लै राख्ने
D) कुनै नियमन नदिनु
उत्तर: Aप्रकल्प पद्धतिको मुख्य विशेषता के हो?
A) विद्यार्थीले गतिविधि गर्नु र सिक्नु
B) केवल नोट बुक पूरा गर्नु
C) शिक्षकको निर्देशपाठ मात्र
D) कुनै विषय सिक्ने होइन
उत्तर: Aआलोचनात्मक पद्धतिमा शिक्षकको भूमिका के हो?
A) मार्गदर्शन र उत्प्रेरणा प्रदान गर्ने
B) सबै कुरा बोल्ने
C) शिक्षकले मात्रै सिकाउने
D) मूल्यांकन गरेर मात्र लगाउने
उत्तर: Aपाठ्यपुस्तक बाहिरका स्रोतहरूलाई कसरि प्रयोग गर्नुपर्छ?
A) शिक्षणलाई रोचक र जीवित बनाउन
B) विद्यार्थीलाई झुक्याउन
C) केवल कागजमा थुनने
D) समय बर्बाद गर्न
उत्तर: Aवर्णकनिक पद्धतिमा विद्यार्थीले पहिले के सिक्छ?
A) वर्ण (अक्षर)
B) शब्द
C) वाक्य
D) कहानी
उत्तर: Aशब्दकनिक र वाक्यकनिक पद्धतिमा मुख्य भिन्नता के हो?
A) शब्दकनिक शब्दबाट सुरु हुन्छ, वाक्यकनिक वाक्यबाट
B) दुवै एउटै हुन्
C) चरणमा फरक छ
D) कुनै भिन्नता छैन
उत्तर: Aबालगीत सिकाइमा कुन अवस्था राम्रो हुन्छ?
A) रमाइलो र सिर्जनात्मक वातावरण
B) कडा वातावरण
C) शान्त कक्षा मात्र
D) कुनै वातावरण अच्छी हुँदैन
उत्तर: Aअनुकरण पद्धतिको प्रयोगले विद्यार्थीलाई के जागरुक बनाउँछ?
A) भाषा र सामाजिक व्यवहारमा
B) मात्र पढाइमा
C) कोई प्रभाव हुँदैन
D) केवल सुनाउनु मात्र
उत्तर: Aप्रकल्प पद्धतिले विद्यार्थीलाई के क्षमता विकास गर्छ?
A) स्वाधीनता र समस्या समाधान क्षमता
B) केवल घुम्न जान्ने
C) खेलकुद मात्र
D) कुनै क्षमता विकास हुँदैन
उत्तर: Aआलोचनात्मक पद्धति के सिकाउँछ?
A) विचार गर्ने र तर्क व्यहोर्ने कला
B) केवल प्रश्न उत्तर
C) याद गर्ने मात्र
D) कुनै सिकाइ हुँदैन
उत्तर: Aपाठ्यपुस्तक बाहिरका स्रोतहरूमा कुन कुरा उपयोगी हुन्न?
A) विद्यार्थीलाई बोर बनाउने स्रोतहरू
B) लोककथा
C) शिशु साहित्य
D) समाचार पत्र
उत्तर: Aसमाजमा बालगीत सिकाउने मुख्य कारण के हो?
A) सांस्कृतिक परम्परा जोगाउने
B) केवल मनोरञ्जन
C) शारीरिक विकास
D) कुनै अर्थ छैन
उत्तर: Aभाषा सिकाइमा पद्धतिको भूमिका के हो?
A) सिकाइलाई व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाउने
B) केवल समय बिताउने
C) थप समस्याहरु ल्याउने
D) सिकाइ घटाउने
उत्तर: Aप्रकल्प पद्धति कस्तो शिक्षक-विद्यार्थी सम्बन्ध विकास गर्छ?
A) सहकार्य र आत्मनिर्भरता
B) शिक्षकको दबदबा
C) विद्यार्थीलाई डराऊने
D) कुनै सम्बन्ध छैन
उत्तर: A
UNIT 7: व्याकरण शिक्षण कार्यगत
व्याकरण शिक्षणको मुख्य उद्देश्य के हो?
A) भाषा सिकाउँदा शुद्धता र स्पष्टता अभिवृद्धि गर्नु
B) केवल शब्दहरु सिकाउनु
C) गीत सिकाउनु
D) खेल सिकाउनु
उत्तर: Aआगमन पद्धति के हो?
A) नयाँ नियमलाई पहिले देखाएर सिकाउने तरिका
B) सिकेको कुरा फेरि दोहोर्याउने
C) कुनै पनि नियम नपढाइने
D) मात्र खेलकुद गर्ने पद्धति
उत्तर: Aनिगमन पद्धति के जनाउँछ?
A) नियम सिकाइसकेपछि उदाहरणबाट बुझाउने
B) नियम सिकाउन नहुने
C) केवल गित गाउने
D) खेलकुद गर्ने
उत्तर: Aसूत्र पद्धति कस्तो पद्धति हो?
A) नियमलाई छोटकरीमा दिने तरिका
B) कुनै नियम नदिने
C) केवल लेख्ने
D) कविता सिकाउने
उत्तर: Aव्याकरण सिक्दा कुन अभ्यास आवश्यक हुन्छ?
A) लेखन, पठन, अभ्यास गर्नु
B) केवल पढ्नु
C) गीत गाउनु
D) खेल्नु
उत्तर: Aपर्यायवाची शब्द के हो?
A) एउटै अर्थका फरक-फरक शब्दहरु
B) फरक अर्थका शब्दहरु
C) कुनै पनि शब्द
D) गलत शब्द
उत्तर: Aविपरीतार्थक शब्द के हुन्?
A) भिन्न अर्थ भएका शब्दहरु
B) एउटै अर्थ भएका शब्दहरु
C) कुनै पनि शब्द
D) गलत शब्द
उत्तर: Aअनेकार्थक शब्द भन्नाले के बुझिन्छ?
A) एउटै शब्दका विभिन्न अर्थहरु
B) फरक अर्थ भएका शब्दहरु
C) गलत शब्द
D) कुनै अर्थ नभएको शब्द
उत्तर: Aभिन्नार्थ शब्द के हो?
A) शब्द जसको बढी अर्थ हुन्छ
B) नजिकका अर्थ भएका शब्दहरु
C) बिल्कुल फरकअर्थ भएका शब्दहरु
D) कुनै पनि शब्द
उत्तर: Cल्यखन अभ्यासमा के महत्व छ?
A) लेखनशैली सुधार्न र अभिव्यक्ति दक्ष बनाउन
B) केवल शब्दहरु दोहोर्याउन
C) केवल पढ्न
D) गीत गाउन
उत्तर: Aपत्र लेखनमा के ध्यान दिनुपर्छ?
A) शुद्ध भाषा र सही ढाँचा
B) धेरै शब्द प्रयोग गर्ने
C) अनौपचारिक भाषा
D) कुनै नियम नमान्ने
उत्तर: Aनिबन्ध लेखनमा के महत्त्वपूर्ण हुन्छ?
A) विषयवस्तुको स्पष्ट प्रस्तुति
B) लामो वाक्य
C) सङ्क्षिप्त नभई विस्तारमा जानु
D) कुनै नियम नपुरणु
उत्तर: Aआवेदन पत्रमा के नराख्नुपर्छ?
A) अनावश्यक विवरण
B) सम्पर्क विवरण
C) विषय स्पष्ट गर्न
D) सम्बोधन
उत्तर: Aप्रतिवेदन लेख्न कसरी तयार हुने?
A) तथ्य वास्तु अनुसार स्पष्ट र वस्तुनिष्ठ भएर
B) मन मुताबिक लेख्ने
C) कथात्मक शैलीमा मात्र
D) कुनै प्राविधिक नियम नमान्ने
उत्तर: Aअनुच्छेद लेखनमा के आवश्यक छ?
A) विषय अनुसार अनुशासित वाक्य
B) अनेक विषय मिसाउने
C) अनुच्छेद छोटो गर्नु
D) गलत व्याकरण प्रयोग गर्नु
उत्तर: Aभाव संक्षेप/विस्तार गर्दा के ध्यानमा राखिन्छ?
A) मूल भावलाई कायम राख्नु
B) भावना बिगार्नु
C) विषय हटाउनु
D) सामग्री नचाहिँदो बनाउनु
उत्तर: Aव्याकरण सिकाउन विद्यार्थीमा उत्साह कसरी जागरूक गरिन्छ?
A) कार्यगत अभ्यासहरू मार्फत
B) केवल कडा आदेश दिएर
C) परीक्षा मात्रै लिएर
D) केही नगरी
उत्तर: Aव्याकरण शिक्षकलाई कस्तो व्यवहार गर्नुपर्छ?
A) सहृदय, धैर्यवान र सहायक
B) कठोर र दबाब दिने
C) निष्क्रिय
D) दूरी कायम गर्ने
उत्तर: Aपर्यायवाची शब्दहरूको प्रयोग कब हुन्छ?
A) भाषा सुन्दर बनाउन र अर्थ दोहोरिन नदिन
B) सबै ठाउँमा एउटै शब्द मात्र प्रयोग गर्न
C) गलत वाक्य बनाउँदा
D) प्रयोग नगर्ने
उत्तर: Aविपरीतार्थक शब्दहरू प्रयोगले भाषा कसरी प्रभावकारी हुन्छ?
A) संवादमा स्पष्टता र भावनात्मकता बढ्छ
B) कुनै प्रभाव पर्दैन
C) झन्झटिलो हुन्छ
D) बुझ्न गाह्रो हुन्छ
उत्तर: A‘आगमन’ र ‘निगमन’ पद्धतिहरूमा के फरक हो?
A) नियम पहिले सिकाउने वा पछि सिकाउने तरिका
B) दुवै एउटै अर्थ हो
C) कुनै फरक छैन
D) एउटा बिग्रिएको
उत्तर: Aसूत्र पद्धतिमा कसरी विषय सिकाइन्छ?
A) सरल र छोटो सूत्रमार्फत जानकारी दिन
B) लामो कथा लेखेर
C) मात्र चित्र देखाएर
D) सबै कुरा याद गराएर
उत्तर: Aव्याकरण सिक्न कार्यगत अभ्यास किन आवश्यक छ?
A) पठन र लेखनमा दक्षता विकासको लागि
B) केवल लिखित कामको लागि
C) केवल व्याख्यान सुन्नको लागि
D) कुनै आवश्यक छैन
उत्तर: Aपत्र लेखनमा के समावेश हुन्छ?
A) सम्बोधन, मुख्य कुरा, निष्कर्ष
B) केवल केही कुरा
C) संदर्भ बिना डाक्ने
D) कुनै पनि कुरा नभए पनि हुन्छ
उत्तर: Aनिबन्ध लेख्दा मुख्य कुरामा के ध्यान दिनुपर्छ?
A) विषय अनुसार सुसंगतता र स्पष्टता
B) विषयबाट अलग विषय राख्ने
C) धेरै लामो लेख्ने
D) अरूको नक्कल गर्ने
उत्तर: Aव्याकरण शिक्षामा प्रयोग गरिने मुख्य सामग्री के हुन्?
A) अभ्यास पुस्तिका, व्याकरण किताब, कार्यपत्रक
B) खेल सामग्री मात्र
C) केवल गीतहरू
D) कुनै सामग्री आवश्यक छैन
उत्तर: Aकार्यगत अभ्यास कसरि प्रभावकारी बनाउन सकिन्छ?
A) शिक्षकको निर्देशन र विद्यार्थीको सक्रिय सहभागिताबाट
B) केवल घरमा पढेर
C) अभ्यास नगरी मात्र
D) केवल परीक्षा ल्याएर
उत्तर: Aविपरीतार्थक शब्दहरूको उदाहरण हो—
A) सुख – दुःख
B) पानी – पानी
C) दुखी – दुखी
D) गीत – गित
उत्तर: Aअनेकार्थक शब्दको उदाहरण कुन हो?
A) फुल (फुलेर फूल फुल्ने, तर फूल भनेको फूल पनि हो)
B) घर – बाटो
C) कुकुर – बिरालो
D) गति – शनै
उत्तर: Aभिन्नार्थ शब्दहरूको प्रयोग कब उपयुक्त हुन्छ?
A) स्पष्ट संवाद र लेखनमा
B) चालाकीका लागि
C) सधैं भ्रमित बनाउन
D) प्रयोग नगर्ने
उत्तर: A
UNIT 8: भाषा शिक्षण सहायक उपकरणहरू
भाषा शिक्षण सहायक उपकरणहरूको मुख्य आवश्यकता के हो?
A) सिकाइलाई सहज र प्रभावकारी बनाउन
B) विद्यार्थीहरुलाई खेल्न दिन
C) केवल शिक्षकलाई सजिलो बनाउन
D) सामग्री बेच्न
उत्तर: Aकम मूल्य तथा विनामूल्य उपकरणको उदाहरण कुन हो?
A) चार्ट, ब्ल्याकबोर्ड
B) कम्प्युटर खेल
C) महँगो प्रोजेक्टर
D) विदेशबाट आयातित पुस्तक
उत्तर: Aदृश्य उपकरणको उदाहरण के हो?
A) चार्ट
B) रेडियो
C) टेलिभिजन
D) सिडी
उत्तर: Aश्रव्यदृश्य उपकरण भनेको के हो?
A) ध्वनि र दृश्य दुबै प्रदान गर्ने उपकरण
B) केवल चित्र देखाउने उपकरण
C) केवल आवाज दिने उपकरण
D) केवल पुस्तक
उत्तर: Aपाठशालामा फ्ल्यास कार्डको प्रयोगको मुख्य फाइदा के हो?
A) शब्द चिन्ने क्षमता वृद्धि
B) खेलकुद गर्ने
C) केवल शिक्षकको काम सजिलो बनाउन
D) कुनै फाइदा छैन
उत्तर: Aब्ल्याकबोर्ड कसरि प्रयोग गरिन्छ?
A) शिक्षकले विषयवस्तु लेख्न र देखाउन प्रयोग गर्ने
B) छात्रहरूले खेल्न प्रयोग गर्ने
C) केवल रंगीन चित्र मात्र हेर्न
D) कुनै उपयोग हुँदैन
उत्तर: Aचार्ट प्रयोग गर्दा के ध्यान दिनुपर्छ?
A) स्पष्ट र सजिलो देखिने शब्दहरू हुने
B) धेरै शब्द लेख्ने
C) रंगीन नहुने
D) सम्पूर्ण पाना खाली राख्ने
उत्तर: Aरेडियो शिक्षणका लागि कसरि प्रभावकारी हुन्छ?
A) श्रवण अभ्यासमा विद्यार्थीको क्षमता विकास हुन्छ
B) केवल संगीत सुन्न तँदैन
C) कुनै काम लाग्दैन
D) शिक्षकले प्रयोग नगर्नु पर्छ
उत्तर: Aटेलिभिजनलाई भाषा शिक्षामा कसरी प्रयोग गर्ने?
A) दृश्य र श्रव्य दुवै माध्यमबाट भाषा सिकाउन
B) केवल विज्ञापन हेर्न
C) गीत मात्र सुन्न
D) प्रयोग नगर्नु
उत्तर: Aप्रोजेक्टरको विशेषता के हो?
A) ठूलो पर्दामा छविहरू र पठन सामग्री दृश्यात्मक बनाउने
B) ध्वनि मात्र दिने
C) कम मूल्यको उपकरण
D) रंगीन चित्र मात्र दिने
उत्तर: Aपावरप्वाइण्ट प्रस्तुति कस्तो उपकरण हो?
A) कम्प्युटरमा आधारित दृश्य सामग्री प्रस्तुत गर्ने उपकरण
B) मात्र लेख्ने टेबल
C) पुस्तक पढाउने
D) कुनै प्रयोग हुँदैन
उत्तर: Aभाषा सिकाइ उपकरणहरूको प्रयोग गर्दा शिक्षकले के ध्यान दिनुपर्छ?
A) विद्यार्थीको आवश्यकता र स्तर अनुसार उपकरण चयन गर्ने
B) मात्र महँगो उपकरण प्रयोग गर्ने
C) विद्यार्थीलाई प्रयोग गर्न नदिने
D) कुनै योजना बिना चलाउने
उत्तर: Aकम मूल्य वा विनामूल्य उपकरण तयार पार्दा के ध्यान दिनुपर्छ?
A) सामग्री सजिलै उपलब्ध र प्रयोग गर्न सजिलो हुनु पर्ने
B) महँगो सामाग्री प्रयोग गर्ने
C) विद्यार्थीलाई उपकरण दिन नहुने
D) केवल रंगीन बनाउने
उत्तर: Aपाकेट बोर्ड के हो?
A) पाना वा जेबमा राख्न सकिने अध्ययन सामग्री
B) खेल सामग्री
C) कुनै पुस्तक
D) कम्प्युटर उपकरण
उत्तर: Aभाषा शिक्षणमा फ्ल्यास कार्डको प्रयोग कस्तो हुन्छ?
A) अक्षर, शब्द र चित्र चिनाउन सहज बनाउन
B) केवल पढाइमा कठिनाइ बढाउछ
C) विद्यार्थीलाई बोर बनाउँछ
D) प्रशस्तै खर्चिलो उपकरण हो
उत्तर: Aभाषा शिक्षणमा दृश्य उपकरणको मुख्य लक्ष्य के हो?
A) शब्द र सामग्री नजरमै देखाएर बुझाउने
B) रंगीन चित्र दिने मात्र
C) विद्यार्थीलाई थकाउने
D) केवल शिक्षकको सुविधा गर्ने
उत्तर: Aकम मूल्य उपकरण बनाउँदा विद्यालयमा के असर पर्छ?
A) सबै विद्यार्थीलाई पहुँच हुन्छ
B) महँगो सामग्री किनिन्छ
C) शिक्षकले प्रयोग गर्दैनन्
D) विद्यार्थीले उपयोग गर्दैनन्
उत्तर: Aश्रव्यदृश्य उपकरणहरूको प्रयोगले के विकास हुन्छ?
A) सुनुवाइ, समग्र बोध र ध्यान केन्द्रित गर्ने क्षमता
B) केवल लेखन कौशल
C) केवल चित्रकला विकास
D) कुनै फाइदा छैन
उत्तर: Aभाषा शिक्षामा सिडी कसरी सहयोग गर्छ?
A) अडियो–भिजुअल सामग्री प्रयोगबाट सिकाइ सजिलो बनाउँछ
B) केवल संगीत उपकरण हो
C) खेलकुदमा प्रयोग हुन्छ
D) कुनै प्रयोग हुँदैन
उत्तर: Aभाषा सिकाइ उपकरण छान्दा के महत्वपूर्ण हुन्छ?
A) विद्यार्थीको उमेर, संवेदनशीलता र सिकाइ स्तर
B) महँगो उपकरण मात्र प्रयोग गर्ने
C) शिक्षकले थाहा नराख्ने
D) केवल रंगीन उपकरण चयन गर्ने
उत्तर: Aरेडियो शिक्षणमा के कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
A) स्पष्ट ध्वनि र उपयुक्त सामग्री
B) केवल भाग लिने
C) खेलकुद गर्न
D) कुनै कुरामा ध्यान नदिनु
उत्तर: Aपावरप्वाइण्ट प्रस्तुति के सुविधा दिन्छ?
A) सजिलो रूपमा विषयवस्तु देखाउन र बुझाउन
B) केवल मजा लिन
C) छिटो पढ्न
D) सामग्री लुकाउन
उत्तर: Aतल्लो मूल्यका शिक्षण उपकरणको प्रयोग कोठामा के प्रभाव पार्छ?
A) विद्यार्थीहरूको सक्रियता र रुचि बढाउँछ
B) विद्यार्थीलाई बोर बनाउँछ
C) शिक्षकलाई झन्झटिलो बनाउँछ
D) कुनै प्रभाव पर्दैन
उत्तर: Aब्ल्याकबोर्डमा के लेखिन्छ?
A) मुख्य विषयवस्तु र अभ्यास सामग्री
B) प्रतियोगिताको नाम
C) विद्यार्थीहरूको नाम मात्र
D) कुनै सामग्री हुँदैन
उत्तर: Aभाषा शिक्षण उपकरणहरू किन आवश्यक हुन्छन्?
A) सिकाइमा विविधता र रुचि ल्याउन
B) शिक्षकलाई बढि काम दिन
C) विद्यार्थीलाई सजिलो नबनाउन
D) केवल नियम पूरा गर्न
उत्तर: Aदृश्य उपकरणमा फ्ल्यास कार्डको मुख्य प्रयोग के हो?
A) शब्द र अक्षर चिनाउने
B) केवल चित्र हेर्नु
C) केवल शिक्षकको सामग्री हो
D) विद्यार्थीलाई थकाउने
उत्तर: Aभाषा शिक्षामा चार्टले के सहयोग गर्छ?
A) विषयवस्तुको सारांश देखाउन
B) केवल सुन्दरता बढाउन
C) कुनै पाठ्यक्रम छैन
D) केवल अभिभावकलाई दिने
उत्तर: Aभाषा शिक्षणमा आलोचना कसरि हुन्छ?
A) शिक्षक र विद्यार्थीबीच सामूहिक छलफलबाट
B) शिक्षकले मात्र
C) विद्यार्थीले मात्र
D) कक्षा बाहिर मात्र
उत्तर: Aभाषा शिक्षण सहायक उपकरणले के सुधार गर्छ?
A) सिकाइको गुणस्तर र विद्यार्थीको ध्यान केन्द्रित क्षमता
B) केवल शिक्षकलाई सजिलो बनाउँछ
C) केवल पढाइलाई सताउँछ
D) विकास गर्दैन
उत्तर: Aशिक्षण सहायक उपकरणको प्रयोगपछि विद्यार्थीमा के देखिन्छ?
A) रुचि, समझदारी र सक्रियता बढ्छ
B) बोरियत बढ्छ
C) कुनै प्रभाव हुँदैन
D) केवल असुविधा मात्र हुन्छ
उत्तर: A
UNIT 9: पाठ परिकल्पना अनि पाठ योजना निर्माण
पाठ परिकल्पना भनेको के हो?
A) पाठ सिकाउने उद्देश्य र संरचना तयार गर्ने प्रक्रिया
B) केवल पुस्तक पढ्ने तरिका
C) शिक्षकको व्यक्तिगत मनपर्ने कुरा
D) परीक्षा तयार गर्ने प्रक्रिया
उत्तर: Aपाठ परिकल्पनाको मुख्य उद्देश्य के हो?
A) सिकाइको स्पष्टता र प्रभावकारिता सुनिश्चित गर्नु
B) केवल विद्यार्थीलाई तनाव दिनु
C) समय फाल्ने
D) पुस्तक लेख्ने
उत्तर: Aअणु पाठ योजना भनेको के हो?
A) सानो एकाईको पाठ योजना जुन एउटा पाठसँग सम्बन्धित हुन्छ
B) पुरा कक्षा योजना
C) विद्यालय योजना
D) शिक्षक व्यवस्था
उत्तर: Aबृहत पाठ योजना के हो?
A) धेरै पाठहरूलाई समेट्ने योजना
B) अणु पाठ भन्दा सानो योजना
C) केवल गृहकार्यको योजना
D) परीक्षा मात्र
उत्तर: Aपाठ योजना निर्माण गर्दा कुन कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
A) उद्देश्य, सामग्री र शिक्षण विधि
B) केवल रंगीन कभर
C) विद्यार्थीको नाम मात्र
D) विद्यालयको बजेट
उत्तर: Aपाठ योजना तयार गर्नुको प्रमुख आवश्यकता के हो?
A) शिक्षण प्रक्रिया व्यवस्थित बनाउने
B) केवल कागजमा लेख्ने
C) विद्यार्थी परीक्षामा फेल गराउने
D) शिक्षकलाई थकाउने
उत्तर: Aपाठ परिकल्पनामा मूल्यांकनको भूमिका के हो?
A) विद्यार्थीको सिकाइ प्रगति मापन गर्ने
B) केवल अंक दिने मात्र
C) कुनै काम नगर्ने
D) पुस्तकको मूल्यांकन गर्ने
उत्तर: Aवर्कशीट भनेको के हो?
A) मूल्यांकन र अभ्यासका लागि तयार गरिएको प्रश्नावली
B) केवल खेलकुद सामग्री
C) विद्यार्थीको नाममात्र लेखिने कागज
D) कक्षा लेखन बोर्ड
उत्तर: Aप्रश्नपत्र निर्माणको लागि कुन प्रक्रिया आवश्यक हुन्छ?
A) ब्लूप्रिन्ट तयार पार्नुपर्छ
B) केवल मनपर्ने प्रश्न लेख्नुपर्छ
C) विद्यार्थीले बनाउने
D) शिक्षकले ध्यान नदिने
उत्तर: Aक्रियाकलाप (activity) आधारित मूल्यांकनको फाइदा के हो?
A) विद्यार्थीको व्यवहारिक र संलग्नक कौशल विकास गराउँछ
B) केवल लिखित परीक्षा मात्र लिन्छ
C) अभ्यास नगर्ने
D) कुनै प्रभाव छैन
उत्तर: Aपाठ योजना निर्माणमा ‘उद्देश्य’ भन्नाले के जनाउँछ?
A) सिकाउन चाहेको स्पष्ट लक्ष्य
B) केवल विषयको नाम
C) शिक्षकको मनपर्ने कुरा
D) कुनै लक्ष्य हुँदैन
उत्तर: Aमूल्यांकनका लागि वर्कशीट के आधारमा तयार पारिन्छ?
A) पाठ्यक्रम र सिकाइ लक्ष्य
B) शिक्षकको मनपरी
C) परीक्षा पास गर्न मात्र
D) खेलकुदको लागि
उत्तर: Aब्लूप्रिन्टले के जनाउँछ?
A) प्रश्नपत्रको संरचना र प्रश्नहरूको अङ्क वितरण
B) शिक्षकको समय
C) विद्यार्थीको उपस्थितिको सूची
D) कुनै दस्तावेज होइन
उत्तर: Aकक्षा आधारित प्रश्नपत्र निर्माण गर्दा के विचार गर्नुपर्छ?
A) विद्यार्थिको स्तर र क्षमता अनुसार प्रश्न तयार पार्ने
B) सबैभन्दा कठिन प्रश्न मात्र राख्ने
C) छिट्टै निपटाउने प्रश्न मात्र राख्ने
D) कुनै योजना नराख्ने
उत्तर: Aअणु पाठ योजना कुन स्तरमा तयार गरिन्छ?
A) एकल पाठको लागि
B) पुरा पाठ्यक्रमका लागि
C) कक्षा व्यवस्थापनका लागि
D) विद्यालय प्रशासनका लागि
उत्तर: Aबृहत पाठ योजना तयार गर्दा के समावेश गर्नुपर्छ?
A) धेरै पाठहरूको समग्र तालिका, लक्ष्य र स्रोतहरू
B) केवल एउटा पाठ
C) विषयका शिक्षकहरू मात्र
D) विद्यार्थीको परीक्षा मात्र
उत्तर: Aपाठ योजना निर्माणको क्रममा शिक्षकले के गर्नुपर्छ?
A) सिकाइ लक्ष्य निर्धारण, सामग्री सङ्कलन र शिक्षण विधि छनोट
B) केवल पुस्तक पढ्ने
C) कुनै तयारी नगर्ने
D) विद्यार्थीलाई परीक्षा मात्र दिने
उत्तर: Aपाठ परिकल्पनामा विद्यार्थीको भूमिकाको के अर्थ हुन्छ?
A) सक्रिय सहभागिता र सामग्री मर्म बुझ्न प्रयास गर्ने
B) केवल सुन्ने
C) कुनै भूमिका नहुनु
D) परीक्षा दिन मात्र जानु
उत्तर: Aमूल्यांकनको कुन प्रकार ‘फॉर्मेटिभ’ हो?
A) सिकाइक्रमको क्रममा गरिने मूल्यांकन
B) केवल अन्तिम परीक्षा
C) मासिक छुट्टी
D) कुनै मूल्यांकन छैन
उत्तर: Aब्लूप्रिन्ट तयार गर्दा कुन कुरामा विशेष ध्यान जानुपर्छ?
A) प्रश्नको दायरा र अङ्कको वितरण
B) केवल सजिलो प्रश्न राख्ने
C) धेरै जटिल प्रश्न राख्ने
D) कुनै योजना नराख्ने
उत्तर: Aपाठ योजना निर्माण गर्दा कुन उपकरण आवश्यक पर्छ?
A) लेख्ने सामग्री र शिक्षण स्रोतहरू
B) केवल कम्प्युटर
C) कुनै पनि आवश्यक छैन
D) विद्यार्थीAbsent राख्ने
उत्तर: Aक्रियाकलाप आधारित मूल्यांकनले के देखाउँछ?
A) विद्यार्थीको व्यवहारिक क्षमता र सहभागिता
B) केवल लिखित क्षमता
C) खेल कौशल मात्र
D) कुनै अवस्था छैन
उत्तर: Aपाठ योजना परिकल्पनामा ‘संसाधन’ के हो?
A) सिकाइ सामग्री, उपकरण र स्रोतहरू
B) विद्यार्थीको नाम
C) शिक्षकको वेतन
D) विद्यालयको संरचना
उत्तर: Aपाठ योजना निर्माण को कागजातमा के हुँदैन?
A) स्पष्ट उद्देश्य
B) विषयगत सामग्री
C) शिक्षक ब्रेक टाइम
D) मूल्यांकन विधि
उत्तर: Cपाठ योजना तयार गर्दा कति समय लगाउनुपर्छ?
A) पर्याप्त समय बनाएर सामग्री र विधि छनोट गरी तयार पार्ने
B) तुरुन्तै बनाउने सकिन्छ
C) कुनै समय आवश्यक छैन
D) परीक्षाको ठीक अघि मात्र बनाउने
उत्तर: Aयोजना अनुसार सिकाइ गर्दा के हुन्छ?
A) शिक्षण प्रभावकारी र विद्यार्थी केन्द्रित हुन्छ
B) सिकाइ कठिन हुन्छ
C) शिक्षक थाक्छ
D) कुनै फाइदा हुँदैन
उत्तर: Aशिक्षकले पाठ योजना बनाउँदा के ध्यान दिनुपर्छ?
A) विद्यार्थीहरूको अवस्था र आवश्यकता
B) केवल पाठ्यपुस्तकको पूर्णता
C) केवल परीक्षा अनुकूलता
D) कुनै कुरा नसोच्नु
उत्तर: Aक्रियाकलाप आधारित मूल्यांकन कुन समयमा गरिन्छ?
A) सिकाइक्रमको भागको रूपमा
B) मात्र अन्तिम समयमा
C) परीक्षा मात्रै
D) कहिले नगर्नु
उत्तर: Aमूल्यांकनका लागि के-के थरिका उपकरण प्रयोग हुन्छ?
A) वर्कशीट, प्रश्नपत्र, मौखिक परीक्षण, परियोजना
B) केवल लिखित प्रश्न
C) घर कार्य मात्र
D) कुनै उपकरण छैन
उत्तर: Aसफल पाठ योजना निर्माणपछि शिक्षकलाई के फाइदा हुन्छ?
A) शिक्षा प्रभावकारी र सहज हुन्छ
B) बढी काम पर्नेछ
C) कुनै फाइदा हुँदैन
D) विद्यार्थी झस्किन्छन्
UNIT 10: मूल्यांकन प्रणाली र उपकरणहरू
मूल्यांकन प्रणाली भनेको के हो?
A) सिकाइ प्रगतिको मूल्यांकन गर्ने प्रक्रिया
B) केवल परीक्षा लिने प्रक्रिया
C) शिक्षकको प्रशासनिक काम
D) केवल पाठ्यपुस्तक पढ्ने
उत्तर: Aमूल्यांकनका सिद्धान्त मध्ये कुन हो?
A) विश्वसनीयता र मान्यताको सुनिश्चितता
B) केवल सजिलो प्रश्न राख्ने
C) विद्यार्थीलाई दबाब दिने
D) कुनै नियम नमान्ने
उत्तर: Aसाक्षात्कार मूल्यांकन के हो?
A) विद्यार्थीलाई प्रश्न–उत्तर विधिबाट मूल्यांकन गर्ने तरिका
B) केवल लेखन परीक्षा
C) केवल मौखिक परीक्षा
D) केवल खेल अभ्यास
उत्तर: Aकथा मूल्यांकन कसरी गरिन्छ?
A) विद्यार्थीले कथा प्रस्तुत गरि भाषा कौशल देखाउने
B) पढेर मात्र समाप्त गर्ने
C) चित्र हेर्न मात्र
D) केवल लेख्न आदेश दिने
उत्तर: Aसंवाद मूल्यांकन के हो?
A) दुई वा बढी व्यक्तिहरूबीचको वार्तालापको मूल्यांकन
B) केवल एक व्यक्तिको प्रश्नोत्तर
C) केवल लेखन परीक्षा
D) कुनै परीक्षा होइन
उत्तर: Aगद्य र पद्य पठन मूल्यांकनले के मापन गर्छ?
A) भाषा बुझाइ र उच्चारण कौशल
B) केवल लेखन
C) केवल रमाइलोका लागि
D) कुनै मूल्यांकन होइन
उत्तर: Aहिज्जे आधारित मूल्यांकनमा के मुख्य हुन्छ?
A) शब्द लेखनमा शुद्धता र त्रुटि पहिचान
B) केवल पढाइ
C) संगीत अभ्यास
D) कुनै मूल्यांकन छैन
उत्तर: Aउच्चारण आधारित मूल्यांकनले के मापन गर्छ?
A) सही ध्वन्यात्मक प्रयोग
B) केवल शब्द लेखन
C) मात्र बोल्ने तरिका
D) कुनै फरक छैन
उत्तर: Aआन्तरिक मूल्यांकन कस्तो हुन्छ?
A) विद्यालय भित्र शिक्षकले गर्ने मूल्यांकन
B) बोर्डले गर्ने परीक्षा
C) बाहिरी संस्था द्वारा लिने परीक्षा
D) कुनै मूल्यांकन हुँदैन
उत्तर: Aबाह्य मूल्यांकन के हुन्छ?
A) विद्यालय बाहिरको परीक्षा, बोर्ड वा सरकारी संस्था द्वारा लिने
B) शिक्षकले गर्नु
C) केवल कक्षा आधारित
D) कुनै परीक्षा हुँदैन
उत्तर: Aप्रगति जाँच पत्र (Achievement Test) तयार गर्ने उद्देश्य के हो?
A) विद्यार्थीको सिकाइ स्तर मापन गर्नु
B) शिक्षकलाई सजिलो बनाउन
C) मित्रसँग खेल्ने उद्देश्य
D) केवल कक्षामा रमाउन
उत्तर: Aब्लूप्रिन्ट की हो?
A) प्रश्नपत्रको रूपरेखा जसमा प्रश्नहरुको वितरण देखिन्छ
B) पुस्तक लेखन प्रक्रिया
C) शिक्षक तालिका
D) कुनै साधन होइन
उत्तर: Aएकाई जाँचपत्र (Unit Test) के हो?
A) अध्याय वा एकाइमा आधारित परीक्षा
B) समग्र परीक्षा
C) केवल दैनिक कार्य
D) कुनै परीक्षा होइन
उत्तर: Aकक्षा आधारित प्रश्नपत्र बनाउँदा के ध्यान दिनुपर्छ?
A) विद्यार्थीको स्तर र सिकाइ लक्ष्यानुसार प्रश्न तयार गर्ने
B) केवल चुनौतीपूर्ण प्रश्न राख्ने
C) सबै प्रश्न सजिला राख्ने
D) प्रश्नपत्र नराख्ने
उत्तर: Aभाषा शिक्षणमा मूल्यांकनका विधिहरू कुन हुन्?
A) लिखित, मौखिक, व्यावहारिक, संचार आधारित
B) केवल लिखित मात्र
C) केवल मौखिक मात्र
D) कुनै विधि छैन
उत्तर: Aमूल्यांकन प्रणालीमा कसरी निष्पक्षता कायम गर्न सकिन्छ?
A) वस्तुनिष्ठ र सुनियोजित परीक्षण गरेर
B) शिक्षकको मनपर्ने विद्यार्थीलाई मात्र
C) परीक्षा नराखेर
D) केवल परीक्षा पास गराउने
उत्तर: Aकिन मूल्यांकन महत्वपूर्ण छ?
A) सिकाइ स्तर परीक्षण गर्न र सुधार गर्न सहयोग गर्ने
B) विद्यार्थीलाई डराउन
C) समय नष्ट गर्न
D) शिक्षकलाई थकाउने
उत्तर: Aसाक्षात्कार मूल्यांकनमा के कुरा ध्यान दिनुपर्छ?
A) प्रश्न स्पष्ट र सही तरिकाले सोधिने
B) विद्यार्थीलाई डराउने
C) प्रश्न नसोध्ने
D) कुनै तयारी नगर्ने
उत्तर: Aपरीक्षा निर्माणमा ब्लूप्रिन्टको भूमिका के हो?
A) प्रश्नहरूको विविधता र उपयुक्त बाँडफाँट सुनिश्चित गर्ने
B) कुनै काम गर्दैन
C) परीक्षालाई सजिलो बनाउने
D) प्रश्नपत्रलाई लम्बाउने
उत्तर: Aमूल्यांकन उपकरणहरूमा के–के पर्छन्?
A) प्रश्नपत्र, वर्कशीट, प्रोजेक्ट, मौखिक परीक्षा
B) केवल लिखित प्रश्नपत्र
C) कुनै उपकरण छैन
D) खेलकुद सामग्री
उत्तर: Aआन्तरिक मूल्यांकनको उदाहरण के हो?
A) गृहकार्य मूल्यांकन
B) बोर्ड परीक्षा
C) राष्ट्रिय परीक्षा
D) विद्यालय बाहिरको परीक्षा
उत्तर: Aबाह्य मूल्यांकन कुन बेला हुन्छ?
A) कक्षा बाहिर सरकारी वा बोर्ड स्तरमा
B) विद्यालयको दैनिक मूल्यांकन
C) कुनै परीक्षा हुँदैन
D) शिक्षकले मात्र गर्ने
उत्तर: Aमूल्यांकन गर्दा विद्यार्थीमा के विकास हुन्छ?
A) आत्मविश्वास र सिकाइ सुधार
B) डर र तनाव मात्र
C) कुनै विकास हुँदैन
D) केवल अंक प्राप्ति मेरो मात्र
उत्तर: Aप्रश्नपत्र तयार गर्दा के कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
A) विषयबस्तु पूर्णता र विद्यार्थीको स्तर
B) प्रश्न सरल वा गाह्रो मात्र राख्ने
C) केवल सजिलो राख्ने
D) कुनै योजना नबनाउने
उत्तर: Aश्रुतिलेखन मूल्यांकनले के मापन गर्छ?
A) सुनुवाइ र लेखन क्षमताको सन्तुलन
B) मात्र पठन क्षमता
C) मात्र बोल्ने क्षमता
D) कुनै कार्य गर्दैन
उत्तर: Aसाक्षात्कार मूल्यांकन के कुरालाई बुझ्न सहयोग गर्छ?
A) मौखिक अभिव्यक्ति र संवाद कौशल
B) केवल लेखन क्षमता
C) केवल गणितीय कौशल
D) कुनै भूमिका छैन
उत्तर: Aप्लानिङ मूल्यांकन कसरी गर्छ?
A) शिक्षण लक्ष्य र परिणाम अनुसार
B) कुनै योजना बिना
C) शिक्षक मनपर्ने तरिकाले
D) छात्रको इच्छा अनुसार
उत्तर: Aभाषा शिक्षामा मूल्यांकन कसरी विविध बनाउन सकिन्छ?
A) मौखिक, लिखित, व्यवहारिक र परियोजना आधारित गरेर
B) केवल लिखित मात्र
C) केवल मौखिक मात्र
D) मूल्यांकन नगरीकन
उत्तर: Aमूल्यांकनले शिक्षकलाई कसरी सहयोग गर्छ?
A) सिकाइ सुधार्न र विधि परिवर्तन गर्न
B) कुनै सहयोग गर्दैन
C) विद्यार्थीलाई दबाब दिन मात्र
D) समय बर्बाद गर्न
उत्तर: Aमूल्यांकन प्रणाली सफल बनाउन आवश्यक तत्व के हो?
A) स्पष्ट उद्देश्य, विश्वसनीय विधि र उचित उपकरण
B) कुनै योजना नबनाउने
C) शिक्षकको मनपरी गर्ने
D) केवल परीक्षा मार्फत मात्र
उत्तर: A